เคมีอินทรีย์ 7 (ปฏิกิริยาของสารอินทรีย์ และการทดสอบ)

เผยแพร่โดย: ครู SciOShi | วิชา: เคมี | ระดับชั้น: ม.6 | วันที่: 8/8/2569

เคมีอินทรีย์

ปฏิกิริยาเคมีของสารอินทรีย์  

ปฏิกิริยาการเผาไหม้

ไฮโดรคาร์บอนอิ่มตัวและไม่อิ่มตัว เมื่อเผาไหม้อย่างสมบูรณ์ ได้แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์และน้ำ

Lesson image

ปฏิกิริยาการฟอกจางสีสารละลาย

แอลเคนฟอกจางสีโบรมีนในที่สว่างได้

แอลเคนเป็นไฮโดรคาร์บอนอิ่มตัว ปฏิกิริยาการฟอกจางสีโบรมีนในที่สว่างป็น เป็นปฏิกิริยาการแทนที่โดยโบรมีนจะเข้าไปแทนที่ไฮโดรเจน และได้แก๊สไฮโดรเจนโบรไมด์ออกมาด้วย เมื่อนำกระดาษลิตมัสชื้นไปอังที่ปากหลอดทดลอง แก๊สไฮโดรเจนโบรไมด์ที่เกิดขึ้นจะทำให้กระดาษลิสมัตชื้นเปลี่ยนจากสีน้ำเงินเป็นสีแดง

Lesson image

แอลคีนและแอลไคน์ฟอกจางสีโบรมีนได้ทั้งในที่มืดและสว่าง

แอลคีนและแอลไคน์เป็นไฮโดรคาร์บอนไม่อิ่มตัว ปฏิกิริยาการฟอกจางสีโบรมีน เป็นปฏิกิริยาการเติม โดยโบรมีนจะเข้าเติมที่ตำแหน่งพันธะคู่และพันธะสาม ดังสมการ

Lesson image

การฟองจางสีด่างทับทิมของแอลคีนและแอลไคน์

ปฏิกิริยาการฟอกจางสีด่างทับทิมของแอลคีนและแอลไคน์ เป็นปฏิกิริยาออกซิเดชัน โดยด่างทับทิมเป็นตัวออกซิไดซ์ ส่วนแอลคีนและแอลไคน์เป็นตัวรีดิวซ์

- แอลคีน เมื่อฟอกจางสีด่างทับทิมจะได้สารประเภทไดออล หรือไกลคอล มีหมู่ – OH 2 หมู่เติมเข้าที่คาร์บอนตรงตำแหน่งพันธะคู่ และมีตะกอนสีน้ำตาลของ MnO2 เกิดขึ้นเล็กน้อย

Lesson image

- แอลไคน์ สามารถฟอกจางสีด่างทับทิมได้เช่นกันแต่จะได้ผลิตภัณฑ์ที่แตกต่างออกไป

เทอร์มินอลแอลไคน์ (มีพันธะสามอยู่ที่คาร์บอนตำแหน่งที่ 1) เมื่อทำปฏิกิริยากับด่างทับทิม จะได้ผลิตภัณฑ์เป็นเกลือคาร์บอกซิเลตและแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์เกิดขึ้นด้วย

Lesson image

แอลไคน์ (มีพันธะสามอยู่ที่คาร์บอนตำแหน่งที่ 2 เป็นต้นไป) เมื่อทำปฏิกิริยากับด่างทับทิม จะได้ผลิตภัณฑ์เป็นสารประเภทไดคีโตน แต่ถ้าทำในภาวะที่เข้มข้นและร้อน จะได้ผลิตภัณฑ์เป็นเกลือคาร์บอกซิเลต

Lesson image


ปฏิกิริยาการเกิดเอสเทอร์

ปฏิกิริยาระหว่างกรดอินทรีย์กับแอลกอฮอล์โดยมีกรดซัลฟิวริกเป็นตัวเร่งปฏิกิริยาได้ผลิตภัณฑ์เป็นเอสเทอร์และน้ำเรียกว่าปฏิกิริยาเอสเทอริฟิเคชัน

Lesson image

ปฏิกิริยาไฮโดรไลซิสของเอสเทอร์

ภาวะกรด (ไฮโดรไลซิส)

Lesson image

ภาวะเบส (สปอนนิฟิเคชัน)

Lesson image

ปฏิกิริยาการสังเคราะห์เอไมด์

Lesson image

ปฏิกิริยาไฮโดรไลซิสของเอไมด์

ภาวะกรด

Lesson image

ภาวะเบส 

Lesson image

การทดสอบที่ควรรู้ 

การฟอกจางสี(ความอิ่มตัว/ไม่อิ่มตัว)

Lesson image

การทดสอบด้วย Na และ NaHCO3

Lesson image

การทดสอบด้วยเบเนดิกต์

Lesson image

การทดสอบด้วยทอล์เลนส์ (Silver mirror test)

Lesson image

การทดสอบด้วยไบยูเรต

Lesson image