สมดุลเคมี 2 (ค่าคงที่สมดุลของปฏิกิริยาวิวิธพันธุ์ ความสัมพันธ์ของค่าคงที่สมดุลกับสมการเคมึ การคำนวณค่าคงที่สมดุล)

เผยแพร่โดย: ครู SciOShi | วิชา: เคมี | ระดับชั้น: ม.5 | วันที่: 7/8/2569

สมดุลเคมี

ค่าคงที่สมดุลของปฏิกิริยาวิวิธพันธุ์

สมดุลเอกพันธุ์ เป็มสมดุลของสารที่มีสถานะเหมือนกัน

สมดุลวิวิธพันธุ์ เป็นสมดุลของสารที่มีสถานะต่างกัน

ตัวอย่าง ปฏิกิริยาการสลายตัวด้วยความร้อนของแคลเซียมคาร์บอเนต(หินปูน)

Lesson image

CaO และ CaCO3 เป็นของแข็งบริสุทธิ์ ความเข้มข้นของ CaO และ CaCO3 จึงมีค่าคงที่ เนื่องจาก ความเข้มข้นของของแข็งบริสุทธิ์ หรือของเหลวบริสุทธิ์นั้นมีค่าคงที่ เมื่อเพิ่มปริมาณของของแข็งบริสุทธิ์หรือของเหลวบริสุทธิ์ เป็น 2 เท่า โดยการเพิ่มปริมาณสาร(mol) 2 เท่าปริมาตรสาร(L) ก็จะเพิ่มขึ้น 2 เท่าด้วย เพราะของแข็งบริสุทธิ์และของเหลวบริสุทธิ์มีความหนาแน่นคงที่

ความเข้มข้นของสาร คืออัตราส่วนระหว่างปริมาณสาร(mol) ต่อปริมาตรสาร(L) เมื่อทั้งสองเพิ่มขึ้นในสัดส่วนที่เท่ากัน ความเข้นของสารจึงคงที่

Lesson image

ความสัมพันธ์ของค่าคงที่สมดุลกับสมการเคมี

1. ค่าคงที่สมดุลของสมการที่เขียนกลับทิศทางกัน

Lesson image

2. ค่าคงที่สมดุลของสมการที่ดุลด้วยสัมประสิทธิ์ที่แตกต่างกัน

Lesson image3. ค่าคงที่สมดุลของปฏิกิริยารวมของสมดุลทึ่เกิดขึ้นพร้อมกัน

   ในสารละลายหนือแก๊สผสมบางชนิด อาจเกิดสมดุลได้หลายปฏิกิริยาพร้อมๆกัน

Lesson image**ข้อสังเกต ความสัมพันธ์ของค่า K พบว่า ไม่มีการบวกลบค่า K และไม่มี nK จะมีที่การคูณหารค่า K และ Kn

การคำนวณค่าคงที่สมดุล

กรณีทราบความเข้มข้นของสารที่สมดุลทุกตัว แทนค่าความเข้มข้น mol/L ได้เลย

ตัวอย่าง จากการทดลองผสมแก๊สไนโตรเจนกับแก๊สไฮโดรเจนในภาชนะปิดและทิ้งไว้จนเข้าสู่สมดุล ที่ 300 oC นำแก๊สผสมที่ภาวะสมดุลมาวิเคราะห์ พบว่าประกอบด้วย N2 0.25 M, H2 0.15 M และ NH3 0.090 M จงคำนวณค่า KC ของปฏิกิริยา

Lesson image

กรณีทราบความเข้มข้นที่สมดุลของสารบางตัว

ตัวอย่าง เมื่อบรรจุ HI 0.100 mol ในภาชนะ 1.00 L ที่ 520 oC HI จะเกิดการสลายตัวให้ H2 และ I2 ถ้าควาเข้มข้นที่ภาวะสมดดุลของ H2 เป็น 0.010 M

Lesson image